Collection Title: Dydd

Provider: The National Library of Wales

Rights: This resource is copyright of Cambrian News Ltd.

View full details

First Previous Image 3 of 8 Next Last
Full Screen
4 articles on this page
0 ABERMAW

0 ABERMAW ( I RHODD HAILIONUS.—Nos Fercher, yn I ( Seiat Caersalem, hysbysodd y Parch J. Gwynoro Davies, gweinidog, fod cyfaill I ? wedi rhoddi lOOp tuag at Gronfa Adeilad | Caersalem. I' HIR WASANAETH.—Am ei sel a'i ffvdd- | londeb gyda'r plant yn Ysgol Sul Caer- salem am 35 o flynyddoedd cafodd y cyfaill hoff, Mr. David Owen, Ty'nffynnon, ei anrhegu a Llyfr Hymnau hardd a Beibl. ÐIRWEST.- Y mae Cymdeithas Undebol j I Ddirwestol wedi ei sefydlu yn y dref am I y tymor hwn, a'r swyddogion ydynt,— F Llywydd, Mr. Rhys Jones, Llys Delyn; I I trysorydd, Mr. Griffith Roberts; ysgrifen- I ydd, Mr. Richard Davies. DAMWEINIAu.-Cyfarfyddodd Mr. Ed. Jones, New Street, Porthmadog, a dam- I wain dost i'w ben drwy iddo syrthio (\ yn yr orsaf Abermaw. Hefyd, tarawyd bachgen wyth oed o'r enw Robert Ellis Griffith, Henblas, gan gerbydres nwyddau oedd yn myned trwy crossing Cumberland r, Mae'n syndod fod y bychan yn fyw. I LLYS APEL LLEOL.—Bu y llys hwn yn eistedd ddydd Iau, pryd y gwrandawyd ar ddeuddeg o apeliadau. Rhoddwyd rhyddhad hyd Ionawr laf. i'r mwyafrif. BWRDD LLYWODRAETH YR YSGOL SIR.- Ddydd Llun cynhaliwyd cyfarofd misol yr uchod, dan lywyddiaeth yr Henadur Martin Williams. Hysbysodd y Prif- athraw fod Mr. John Roberts, Ripon Hse. wedi rhoddi map mawr o'r bvd at wasan- j aeth yr ysgol. Pasiwyd penderfyniad cryf o blaid rhoddi addysg rad i bawb. Hysbysodd y Clerc (Mr. Llewelyn Owen) fod y swm o 334p 18s. wedi ei dderbyn yn ddiweddar oddiwrth Bwyllgor Sir Meirion. Bu cryn siarad ar y priodol- deb o gael cwrs o ddarlithiau mewn coginio i ferched ieuainc y dref yn ystod y gaeaf hwn, a phenderynwyd fod y mater i gael f sylw aelodau lleol ar Bwyllgor y Merched. PRIS LLAETH.—Mae'r masnachwyr llaeth yn y dref wedi codi pris llaeth o 4c. i 5c ¡ y chwart, a mawr yw'r siarad yn erbyn hyn gan y bobl. I CREGIN DUON.- Mae'r fasnach yma wedi ail-ddechreu yn y dref, ac mae'r pysgotwyr yn anfon cryn dipyn i'r trefi I yn Lloegr. Mae'r tanks newydd yn gweith- io vn ardderchog. ) >v\

CYNGHOR GWLEDIG DOLGELLAU

CYNGHOR GWLEDIG DOLGELLAU. Cynhaliwyd yr uchod ddydd Sadwrn, o dan lywyddiaeth Mr. Owen Ellis, U.H. IECFIYDOL. I Yn ei adroddiad dywedai y Meddyg Hugh Jones fod dau achos o glefyd heintus yn y dosbarth. Ymddiriedwyd y gwaith i Mr. Griffith Price o ddwyn i sylw Bwrdd Gwarcheid- waid y cais am gael yr ysbyttu sydd yng. nglyn a'r tloty at wasanaeth pe torai y irech wen allan. Rhaid oedd cael cyd- syniad y Bwrdd Lleol cyn y gellid gofyn i Fwrdd Llywodraeth Leol roddi eu cadarn- had. Gofynodd Mr. Dd. Jones, Dyffryn, I a oedd buchfrechu yn cael ei wneud yn fwy trylwyr, gan yn ol y meddyg fod ynbwysig iawn buchfrechu i atal y olefyd hwn. Dywedodd y Clerc fod rhyddid yn cael ei roddi i rieni i fuchfrechu eu plant. ¿ CYDIO MAES WRTH FAES. 1 Yn y Cynghor diweddaf caed sylw j ar y mater uchod gan fod bygythiad yn cael ei wneud na adgyweirio ty ffarm ym ) mhlwyf Llanfachreth, ac felly byddai y I ty yn cael ei adael yn wag, a'r maes yn cael ei roddi at faes arall, yr hvn a ystyrir yn beth gofidus iawn. Darllenwyd llythyr oddiwrth Capten Boyd. cynrychiolydd Ystad Nannau, mewn atebiad i benderfyniad y Cynghor. Dywedai fod Mrs. Vaughan, y perchenog, wedi ei gyfarwyddo i ddweud ei bod yn eithaf parod i wneud adgyweiriadau ar y ty, ond ni allai ymgymeryd a chario allan yr holl adgyweiriadau a awgrymir, gan fod cost llafur mor uchel ac anhawdd ei gael, heblaw nad oedd ei moddion yn caniatau hynny, ac yn mhellach ni fuasai y lie yn cyfiawnhau y costau. Cymerai yn ganiataol nad oedd yr adgyweiriadau oedd yn barod i ymgymeryd ag ef, ddim yn cyfarfod a gofynion y Cynghor ac felly bydd y ty yn cael ei gau. I Y Cadeirydd: Gresyn fod hyn yn cymer- ) yd lIe ac fod y ty yn cael ei gau. Mr. Griffith Owen: Fe ddylai y Cynghor gael awdurdod i adgyweirio y tai hyn os bydd y perchenogion yn gwrthod gwneud a chodi arian o'r rhent. Yr oedd siarad am hyn cyn i'r rhyfel dorri allan. Mr. G. Price: Y mae yn resyn mawr I na ellid cael rhyw ffordd i ddelio gydag achosion fel hyn. Ai nid oes dim meddyg- I iniaeth? Credai fod hyn yn waradwydd iddynt fel Cyngho.. Y mae lie yn fan cyfleus ac yng nghanol cloddfeydd, a'r teulu wedi byw yn y lie am flynyddoedd ? wedi bod yn hynod gyfforddus. Yr oedd | plwyf Llanfachreth wedi dioddef yn fawr oddiwrth hyn. Nid oedd dim llai na 33 o fan dyddynod wedi eu cau oherwydd achosion cyffelyb., ac wedi eu cyssylltu a ffermydd mwy. I Lleisiau: Cywilydd mawr. Mr. Price: Y mae poblogaeth yr ardal yn myned i lawr yn flynyddol, ac os na j adgyweirir y tai ar y ffermydd bychain bydd rhagor yn cael eu cau, a dylid galw sylw y Llywodraeth at hyn. Dr. Hugh Jones a ofidiai yn fawr nad oedd y perchenog yn gweled ei ffordd yn glir i adgyweirio y ty sydd wedi dirywio yn holiol, ac anffortunus iawn oedd fod peth fel hyn yn digwydd. Mr. G. Price a gynygiai fod dirprwyaeth yn cael ei phenodi i gyfarfod a'r perchenog i geisio ymresymu y mater. Ofnai fod syniad ymhlith y tirfeddianwyr fod y Cynghor yn ceisio dial arnynt, a da fuasai clirio y camargraff. Cefnogodd Mr. E. Evans, a phasiwyd yn unfrydol, a pnenodwyd y Cadeirydd, y Clerc, a Mr. Dd. Jones yn ddirprwyaeth. Y MEDDYG A'I GYDNABYDDIAETH Yn ystod trafodaeth ar achos o glefyd heintus oedd wedi torri allan yn y dosbarth dywedodd y Meddyg Hugh Jones fod pob I ymdrech wei ei wneud i ddod o hyd i wreiddyn y drwg. Gofynwyd pa faint oedd y meddygon yn gael am nodi yr achosion? i Dr. Hugh Jones: Arferid cael 2s. ,6c, yr achos, ond mae y Llywodraeth wedi gostwng i Is yr hyu a ystyriai yn anheg iawn. Ni fuasai yn grwgnach pe buasai y Llywodraeth yn gostwng cyfiogau yn gyffredinol, gan ddechreu yn y Cyfrin- gynghor (Chwerthin).

BWRDD GWARCHEIDWAID DOLiGELLAU

BWRDD GWARCHEIDWAID DOL- i GELLAU. Cynhaliwyd yr uchod ddydd Sadwrn, o dan lywyddiaeth Mr. H. H. Disley. TRUENI MILWR A'I DEULU. Hysbysodd y Swyddog Elusenol (Mkr. Lloyd), a Mrs. Morgan am achos milwr a'i deulu oedd wedi symud i fyw i'r Abermaw, yn gofyn am elusen. Dywedai Mrs. Morgan iddi fyned i'r ty a chael nad oedd gan y gwr a'i briod, a'i ddau blentyre,, ddim i gysgu arno ond y Jlawr gyda sacha. drostynt. Ni allai feddwl fod y fatlfe beth yn cymeryd lie oni bai ei bod wedi gweled y peth a'i llygaid ei hun. Deallai yn awr mai milwr ydoedd wedi ei ryddhau er Hydref, 1914, ac heb dderby, m. yr un ddimeu o bensiwn eto. Yr oedd y dyn yn un o wyth o frodyr oedd gydar fyddin, ac o ba rai yr oedd pedwar wedi- eu lladd. Gwrthodai yn bendant d(M i'r Ty a gwell ganddo farw ar ochr y ffordd, Dywedodd y Clerc (Mr. Guthrie Jottesf fod yn warthus o beth i'r Swyddfa RyM ymwrthod a'r dyn heb wneud rhyw drefa- iadau i'w gynal ef a'i d eulu. Mr. G. Price: Dylid hysbysu y peth i'r Swyddfa Ryfel ar unwaith. Mr. R. C. Evans a ddywedodd fod j dyn wedi bod gydag ef, ond ei fod wedi. gwrthod ei gynyg i'w anfon i Wrecasarrt, i chwilio am waith, ond, ar yr un prydk yr oedd y Swyddfa Ryfel i'w beio yn ra.wt.. Ym mhellach cyfeiriodd Mr. Evans aeti achos arall oedd wedi ei ryddhau nm ddimeu i'w gynal, ac nid oedd gan y milws ond syrthio am gynorthwy gan un Of'; Cymdeithasau Cyfeillgar,ac os ceir achosksK cyffelyb yn ami, bydd y Swyddfa Ryiefe wedi dinystrio y Cymdeithasau. Pasiwy# i anfon protest cryf i'r Swyddfa Ryfel Mewn achos arall cyfeiriodd Mr. Isaar Jones, Swyddog Elusenol arall, at acbosym Nosbarth Corris ag yr oedd gwraig yn wad yn ei gwely a'r gwr wedi ei alw at y Fyd Jan* Derbyniai y wraig yr allowance o 12s- &. yr wythnos ynghyda 5s at gynaliaetllk y plentyn. Ystyriai y Meddyg nad oeM y 12s. 6c. yn ddigonol i ddarparu cynbd- iaeth briodol i'r wraig. Mr. R. C. Evans: Oni ellid cael cyfraiv, Drysorfa Tywysog Cymru? Y mae garo y Gymdeithas hon dair miliwn o biiraw. Mr. 0. 0. Roberts: Byddwch am fwy m haner blwyddyn yn cael dim o'r dry. hono. Mrs. Morgan: Digon gwir. Bit. a bobl Abermaw gyfranu tua 300p at y clrg- sorfa, ac yn ystod y ddau auaf diwed&i yr ydym wedi methu cael mwy na 32p. øÈr drysorfa. Pasiwyd i wneud cais at Drysorias y Morwyr a'r Milwyr. YSBYTTY HEINTUS. Caniatawyd cais y Cynghor GwJeffig i gael gwasanaeth Ysbytty sydd yn pertkyv, i'r Ty at achosion o "Frechwen." YiaB at. gorchymyn y Bwrdd Llywodraeth lrolt

Advertising

I A  B S?  Should WRITE Ta.M? A enclosinn ld 11 LADIES VALUABLE 8M(?? T *ITI"I"IILI and ?EE SAMPLE of ig 'BLANCHAM'S?? They am 'nrivalled for all Ladies'Ailments. &o. &n,? :;vill,?4 afford relief, and never iail to alleriate.al l 'mffewl'¡¡. THEY SUPERSEDE ALL H:ITHERT()??)\VN'?.E?MBat! Soldin bo es,:Vo, by Boots Y?. TiM",?, 1* Branches and all Chemists, or post free, z;am. Branches DiTD. CHEMISTS, 34, OALSTON t.?.M?