Collection Title: Llan

Provider: The National Library of Wales

Rights: The copyright status or ownership of this resource is unknown.

View full details

First Previous Image 2 of 8 Next Last
Full Screen
1 article on this page
Y Rhyfel o Ddydd i DdyddI o

Y Rhyfel o Ddydd i Ddydd. I o CWRS Y RHYFEL. ADOLYGU R WYTHNOS. A OES HEDDWCH? CYNYG Y CAISAR. PAHAM Y GWRTHODIR EF. DIGWYDDIADAU'R WYTHNOS. EFFEITHIAU CWYMP WARSAW. 1 Yr wythnoa ddiweddaf, yr oedd yr yegrif ar Gwrs y Rhyfel' wedi cael ei hysgrifenu eyn i'r newydd am gwymp Warsaw dd'od i law. Addawyd dychwelyd at y mater yr j i wythnos hon. Bwriadwyd dweyd y gallesid I disgwvl i'r Caisar fanteisio ar gwymp War-j1 saw i son am delerau heddwch. A hyny a wnaeth efe eisoes, yn uniongyrchol ac yn an- uniongyrchol. Gwnaeth yn uniongyrchol drwy geisio gan ei gir, Brenin Denmarc, awgrymu i'w gar yntau, y Tsar o Rwsia, fo i I y Caisar, o'i fawrfrydigrwydd, er wedi enill Warsaw, a meddiauu o hono Poland, a gyru j byddinoedd y Tsar ar ffo, eto yn barod i gy- modi &'i gefnder y Tsar, ac i gynyg iddo delerau heddwch anrhydeddus. Dywedir fod y telerau a awgrymid ganddo yn cynwys rboi j Galicia i Rwsia, a gwneyd Poland yn deyrnas annibynol. Er mwyn deall yn iawn pa beth a olyga y cynyg hwn, dylid cofio dau beth tra phwysig, sef:— 1. Eiddo Awstria, ac nid Germani, yw Galicia. Mae gwaith y Caisar, felly, yn cynyg Galicia i Rwsia yn gyffelyb i'w waith, dro yn ol, yn cynyg Trentino, rhan arall o Awstria, i'r Eidal, er mwyn tawelu hono. Hawdd yw bod yn bael ar eiddo pobl ereill. j 2. Yr oedd Poland, gynt, yn deyrnas an- j nibynol. Pan oresgynwyd ac y gorchfygwyd hi, rhanwyd y wlad rhwng Rwsia, Germani, ac Awstria. Sonia'r Caisar yn awr am ad- j sefydlu yr hen deyrnas, a. goeod perthynas agos iddo ef ei hun ar yr orsedd. By dai'r Poland newydd felly yn ddim amgen na gwlad o dan lywodraeth Germani. PAHAM NA WNEIR HEDDWCH AR CAISAR. Gwttbod a wnaeth y Tsar hyd yn oed i ystyried y cwestiwn o wneyd heddwch a'r Caisar. Dichon y syna'r darlleoydd ddeall mai gwrthod a wnaeth. Mae yn ddiameu fod pawb yn y wlad hon yn dyheu am adfer heddwch, ac i gael y gweddill a adawyd o'r « becbgyn dewr a yrurestrasant i'r rhyfel yn ol 1 o faes y gwaed, ac yn abl i gymeryd eu gorchwylion arferol i fyny eto fel cynt. Ond ] da yw eistedd i lawr a bwrw'r draul cyn oy- hoeddi heddwch. yn ogystal a chyn cyhoeddl « rhyfel. Mae'r Caisar wedi bwrw'r draul, ac 1 wedi gweled eisoes mai goreu po gyntaf iddo j ef a'i wlad i wneuthur heddwch. Danghosir j' yn y man paham. ( Ond yr oedd y Tsar yntau wedi eistedd i j lawr a bwrw'r draul, ac wedi gweled na j1 thyciai iddo ef gyraodi ar hyn o bryd a'i gefn- i der y Caisar. Yr un rhesymau mawr y sydd j1 gan y Tsar i wrthod ag sydd gan y Caisar i £ ddymuno heddwch yn awr Mae yr un i Les. ( yroau genym ninau, a chan Ffrainc dros 8 wrtbod ag oedd gan y Tsar. Nodir hwynt isod. a Ceir y rhesymau cyntaf dros wrthod yn y ffaith fod y Caisar yn gwneyd y cynyg i'w c gefnder y Tsar. Yr oedd y cynyg ynddo ei a hun yn profi fod meddwl a chalon y Caisar c mor anfoesol ag erioed,-a gwaeth na hyny, r ei fod yn tybied fod y Tsar mor anfoesol ag g yntau. Gwelai fod y Tsar wedi eytuno a j 3 Phrydain, Ffrainc, a'r Eidal, na wna efe r heddwch ar wahan i'r tair gwlad arall. C Torodd y Caisar ei air difrifol, a phob ym- rwymiad cysegredig wrth gyhoeddi rhyfel ar y dechreu, ac wrth dori ar draws Belgium, g Tyblal fod y Tsar mor ddiofal ag yntau am ( gadw neu dori ei air. Camgymeryd a wnaeth. x Cadwodd, a cheldw, y Tear ei ymrwymiadau. c J c DADL Y CAISAR. J Dyma ddadl y Caisar: Mae Germani wedi | trechu ei holl elynion. Mae er dechreu cyntaf y Rhyfel wedi goresgyn rhan helaeth o Ffrainc. Ar waethaf holl ymdrechion Bydd- inoedd Ffrainc a Phrydain, y mae wedi dal ei gafael yn y rhan fwyaf o'r tir a enlllodd. Oddiar fis Hydref diweddaf mae holl allu- c oedd y ddwy wlad wedi bod yn ymdrechn yn j a ofer i'w symud o Ffrainc a Belgium. Mae c gwaed goreu'r ddwy wlad wedi cael ei dywallt 13 yn ofer ac am ddim yn yr ymdrech yn erbyn b Germani. Yn y Dardanels maent wedi bod y oddiar mis Chwefror diweddaf yn ceislo yr un c mor aflwyddlanus i wthio eu ffordd drwodd o i'r M6r Du. Maent mor bell o gyraedd eu g hamcan heddyw ag oeddent y pryd hwnw. n Mae'pris angenrheidiau bywyd yn y ddwy d wlad yn codi bob mis. Mae diwydiant y In ddwy wlad yn dyoddef yn aruthr. Dyddiau a I sywyll du a welsant er decb:'eu'r rhyfel dyddiau tywyllaeh a duach sydd eto yn eu haros. Am Rwsia mae yn waeth fyth arni. Gores- gynodd ran o dir Germani, ond gyrwyd hi yn ol. Goresgynodd yr oil o Galicia yn Aw stria; and pan ddaeth byddinoedd anorchfygol Germani yno i'w herbyn, gyrwyd millynau Rwsia ar flo. Erlidiwyd ar eu hoi. Cymer- wyd Warsaw a'r oil o Poland eisoes oddiarni, ac ni faidd ei Byddin er mor lluosog yw sefyll brwydr a byddinoedd Germani. Mae adnoddau Germani yn ddihysbydd. Onid ydym oil wedi cael hen ddigon ar y tywallt gwaed ofnadwy hyn ? Paham na adferir heddwch, gan ganiatau i'r cenhedl- oedd fyw fel cynt ? Yr oil a geisiodd, ac a geisia Germani yw cyfle i ymddadblygu fel cenedl, a chael cymeryd ei lie yn y byd mawr o'r tn allan fel y gwna Prydain. Gwneler moroedd y byd yn rhydd i bawb, lie bod Prydain yn cael yr hawl i'w eloi yn erbyn pob gwlad arall. el Dyna ddadl gyfrwys y Caisar, a dylanwada ar wledydd amhleidgar, ac ysywaeth, arlawer diniwed yn y wlad yma. ATEBIAD PRYDAIN A'I CHYNGHREIR- WYR. Ond mae ateb Prydain, a Ffrainc, a Rwsia, a'r Eidal, yn glir a diamwys. 1. Germani ddechveuodd y Rhyfel. Hi ymosododd. O'n hanfodd y dadweiniasom y cledd. 2. Mae Germani wedi agor llygaid y byd i berygi militariaeth y Caisar a'i Junkers Prwsiaidd. Credant hwy yn ngallu y dwrn haiarn. Gormes a thrais yw eu credo. Tor- asant bob deddf o eiddodyn a Duw. Cyflawn- asant bob aflendid a throsedd yn erbyn dyooliaeth y gallai meddwl anfoesol, flygr- edig, a chreulon, byth ddychmygu am dano. rra'r oedd en cymydogion yn byw yn ddiofal yn eu hymyl, yr oedd y Caisar a'i gynghor- wyr ar hyd y blynyddoedd yn parotoi yn 3dirgel i ymoaod arnynt, i'w llofruddio, i'w breisio, i'w sathru dan draed, i gymeryd eu wlad oddiarnynt, ac i'w gwneyd oil yn is-ddarostyngedig i Germani. 3. Os gwneir heddwch cyn dryllio'r gallu :reulawn hvn, bydd y byd yn agored eto i'r an peryglon can gynted ag y medr Germani fagu digon o nerth i wneuthur ail-ymosodiad. k wnawn ni adael ein plant yn agored i'r ;reulonderau ddioddefwyd genym ni ? 4. Daethom ni yn Mhrydain allan i ryfel i imddiffyn cam y cenhedloedd bychain, ac i Yadw hawHan dyn yn gysegredig. I wneuth- 5 ir hyny rhoddasom o'n meibion a'n gwyr roreu. Nid oes dref, na. phentref, na shwmwd, yn ein gwlad na chlywyd ynddo I*n wylofain, Rahel yn wylo am ei phlant, ac )i fyn ei chysuro am nad ydynt. Ai yn ofer ic am ddim y gwnaed yr aberth mawr hwn ? 5. Sieryd y Caisar eiriau teg, ond twyll a :helwydd sydd yn ei enau. Torodd bob iddewid, pob ymrwymiad difrifol, pob cytun- leb cysegredig o'i eiddo wrth ddechreu'r hyfel, ac yn ei ddull o'i gario ymlaen. Nis ,allwn gredu ei air mwyacb. Mae'r perygl rn rhy ofnadwy. Rhaid ei rwymo, fel y hwymir Satan. Rhaid tynu ei golyn a'i .sod, fel y gosodwyd Napoleon gynt, fel nas jallo wneyd niwed mwy. 6. Mae ei nerth eisioes yn pallu. Gwanach jwanach yr a efe mwyacb, tra nerth y ynghreirwvr yn cryfhau o ddydd i ddydd. dae ef wedi treulio ei nerth. Nid ydym ni ind megis dechreu. Am ei fod yn.gweled ei lynged yn agoshau, a dial Duw a dyn eisoes rn y golwg, y ceisia efe heddwch. Yn enw )uw, ac er mwyn dyn, ni esyd Prydain y iledd yn y wain hyd nes torir gallu milwrol Sermani greulon, anfad. ADNODDAU'R DDWY BLAID. Pan yn son am bosibilrwydd heddwch, westiwn y dylid el ystyried yn ofahts yw .dnoddau y ddwy blaid-beth oeddent ar y ychwyn, beth ydynt yn awr, beth fyddant m debyg o fod yn y dyfodol agos. Am fod leb wybod, neu wedi anghofio, neu yn peidio 'styried y pethau banfodol hyn y maent yn ymeryd eu dychrynu, ac yn syrthio i an- baith gyda phob buddugoliaeth len] o eiddo'r elyn, a chyda pbob methiant -o'n heiddo inau I enill tir yn Ffrainc, ac yn y Dar- aneles. Gadawer i nl edrych yn bwyllog yn gwyneb ffeithiau am yr amser a fu, y sydd, c a ddaw. 1. Y gorpbenol. — Pan gychwynwyd y hvfei, yr oedd Germani yn barod, ac wedi )od yn parotoi am flynyddoedd. Ei hamcan ledd taro yn sydyn ac anuisgwyliadwy pan tyddem ni, Ffrainc, a Rwsia yn anmharod. Ac anmharod oeddem—yn mhobpeth ond y lilvnges. Oni b'ai am lunges Prydain Fawr, buasai Lloegr a Chymrn yn annbraethedig heddyw fel Belgium a Ffrainc, a'n merched a'n gwragecld, ein henafgwyr in plant yn dioddef fel y dioddefasant hwy. Gwelir yn y llofruddiaethau gan suadlongau Germani ar y mor, gan ei Zepeliiis ar y tir, a chan d&n- beleniad Scarboro a threti glan y mor gan ei llynges, beth a fyddai tynged ein gwlad, bob rhan o boni, oni b'ai fod ein Llynges wedi cadwyno y bwysfit rheibus. Daliwyd ni a. n Cynghreirwyr yn anmharod ar y tir. Ar y dydd y cyhoeddwyd y rhyfel, yr oedd gan Germani ac Awstria ddeng mil- iwn o wyr o dan arfau yn barod i'r frwydr. Yr oedd y Caisar wedi bod yn oasglu cyfarpar rhyfel am flynyddoedd. Ddwy flynedd cyn cyhoeddi rhyfel, yr oedd wedi rhoi gor- chymyn cudd i bob Hong Germanaidd ymhob rham o'r byd pa fodd i weithredu pan y deuai yr alwad. Yr oedd wedi llwgrwobrwyo y braclwr Maritz ac ereill yn Ne Affrica i godi mewn gwvthryfel pan ddelai'r awr. Yr oedd wedi gyru rhychddrylliau wrth y degan o fil- oedd i Affrica er arfogi dynion duon o dan ar- weiniad bradwyr (Jermanaidd i ymosod arnom yno. I gyfarfod Ai ddeng miliwn ef, nid oedd genym ni, Ffrainc, a Rwsia, cydrhyngom, lawn chwe'miliwn v gallenid eu galw yn fuan i'r gad, a llawer o'r rhai hyny heb arfau priodol. Yr oedd gan y Caisar felly ar ddechreu'r Rhyfel ddeg o filwyr !lawn arfog yn erbyn pob chtocck oedd genym ni a'n Cynghreirwyr. Dyna sut y llwyddodd i dreisio tir Belgium ac i oresgyn Ffrainc yn wythnoeau cyntaf y Pthyfol. 2. Y prcsenol.—Erbyn yr Hydref llynedd yr oedd Prydain a Ffrainc wedi gallu crynhoi digon o. nerth i atal y Germaniaid i fyned ymlaen ymhellach yn Ffrainc. Trowyd hwynt yn eu hol pan ar feddianu Paris. Mae'r Germaniaid ymheUach o Paris heddyw nag oeddeut ddeng mis yn ol. Bob mis oddiar hyny y mae y gwahauiaeth rhwng nifer miJwyr Germani a nifer milwyr y Cyngbreir- iaid, wedi myned yn liai a liai o fis i fis. Erbyn heddyw mae mwy o filwyr gan y Cynghreirwyr ar faes y gad nag sydd gan Germani ac Awstria, ac mae nifer ein milwyr ni yn cyuyddu a nifer eiddo'r gelyn yn i-tiyned yn lial bob wythnos. Cyfrifir fod gan Germani ac Awstria heddyw saith miliwn a chan Brydain, Ffrainc, a Rwsia 4heb gyfrif yr Eidal) ddeng miliwn. Felly tra ar y dechreu yr oedd gan Germani ddeg a ninau chwech, erbyn heddyw mae Germani wedi dod lawr i saith, a'n chwech ninau wedi codi i ddeg,— ac mae'r deg yn myn'd yn fwy, a'r saith yn myn'd yn lali, bob wythnos. Cwestiwn naturiol sy'n codi yw, os oes genym ni ddeg, a chan y gelyn ddim end saith, pit fodd y mae yn gallu dal ei dir yn Ffrainc, ac yn gallu ar yr un pryd yru y Rwsiaid ar ffo ? Mae dwy neu dair ffaith bwysig yn cyfrif am hyn. Wele hwyut yn fyr (1) Yn Ffrainc yn y ffosydd, a'r nwy gwenwynig, y mae cudd-der nerth y gelyn. (2) Yn Rwsia prinder cyfarpar y Rwsiaid a digonedd eiddo'r gelyn. (3) Cyfundrefn rheilffyrdd Germani a Gogledd Ffrainc yn eu galluogi i symud byddinoedd mawrion o'r naill fan i'r Hall yn gyflym fel ag i gyfarfod ag unrhyw ergyd y ceisir ei roi iddo mewn lie neillduol. 3. Y dyfodol. —Mae pob brwydr a ymleddlr gan Germani, pa un bynag ai enillaicollia wna yn y frwydr, yn difa ei nerth-ac nid oes ganddi adnoddau newydd o ddynion y geill eu galw i ymwneyd lle y rhai a golllr. Nid felly Rwsia na Phry(laii)--oiid mae Ffrainc ymron yn yr un cyflwr a Germani. Gwelsoch fas- nachwr pan ar fin myned yn fethdalwr yn gwneyd thow mwy nag erioed, er mwyn gwneyd i'w ofynwyr gredii fod ganddo ddigon o adnoddau wrth gefn a'i fod yn gwneyd busnes anghyffredin. Dyna gyflwr y Caisar. Mae am i'r byd gredn fod ei fusnes yn llewyrchus. Gwaria ei filwyr yn afradlon. Ond mae Llys y Methdalwyr yn ei aros yn fuan. Deil y ffeithiau uchod oil i'w chwilio a'n pwyso. Gwneler hyny. COLLI DRWY ENfLL. Y camgymerlad a wna llawer yn y wlad hon yw edrych ar enillion Germani yn unig, beb gyfrif dim o'i cholledion. Ond colli wna Germani drwy yr enill ymddangosiadol yn Rwsia, ac enill a wna Rwsia drwy golli yn ymddangosiadol. Er mor anghredadwy yr ymddengys hyn ar yr olwg gyntaf, nid yn unig mae yn holiol wir, ond gwelir ef yn myd masnaah bob dydd. Meddylier am fas- uachwr yn gwneyd busnes fawr, yn gwerthu 3 bosibl fwy nag unrhyw ddau fasnachwr yn rr un dref ag ef. Pa un ai gwnend ei ffortlwn ii colli y cwbl sydd ganddo y mae? Ymddi 3yna hyny ar gwestiwn arall, sef ai mwy ai pnte liai y mae yn gael am ei nwyddau nag a lalodd efe am danynt I Os yw yn gwerthu'r nwyddau am yr un bris ag a gostiodd y lwyddau iddo, sefyll yn ei unfan y mae, gan iad faint o fusnes a wneir ganddo. Os yw yn ael mwy o bris am bob nwydd nag a gost- odd iddo, mae yn gwnend ei ffortiwn. Osyw jn cael liai am y nwyddau nag a dalodd fe am danynt, yna mae pobpeth a werthlr elly ganddo yn golled iddo,—a goreu po cyntaf iddo roi'r fusnes i fyny. Dyna yn hollol gyflwr busnes y Caisar yn Rwsia heddyw. Colli a wnaeth ar bob brwydr a enillwyd ganddo yn y dwyrain er dechreu mis Mai diweddaf. Talodd yn ddrud am Prvzm si-ac ni chafodd ddim yno. Tal- y odd yn ddrud am Lemberg, ac ni chafodd f ddim yno. Talodd yn ddrud iawn yn awr am Warsaw, ac ychydig iawn a gafodd yno mewn ystyr filwrol. Yr oedd y lie yn werth- fawr i'r Rwsiaid. Yr oedd ganddynt ffatri- oedd mawr yno yn troi allan bob rhyw fath o nwyddau a chyfarpar. Pan aeth y German- iaid i mewn, cawsant bob peiriant oedd yno timill ai wedi cael ei gludo ymaith neu ei ddryllio yn ddarnau cyn i'r Rwsiaid encitio. Enillodd Germani eangder o wlad-otid gwlad heb ddim ynddi ydoedd-pob anifail a pbob dim gwerth ei gael wedi cael eu symud oddi yno, a'r ffermdai a'r pentrefi wedi eu llosgi yn lludw. Petae Hindeuburg wedi gallu dryllio byddin Rwsia buasal wedi cael rhywbeth gwerth yr hyn a dalodd mewn dyn- ion a chyfarpar. Ond methodd. Talu yn ddrud a gwerthu yn rhad a wnaeth y Caisar yn Rwsia. Costiodd yr ymgyrch iddo eisoes dros filiwn o'i filwyr o fewn llal na phedwar mis. Nid rhyfedd ei fod am gau y shop drwy geisio gwneud heddwch a'r Tsar Ond ni cha efe gau ei shop am dipyn eto. Cymer- ed yr ofnns yn Nghyntru gysur. DADBLYGIADAU YR WYTHNOS. Er na chyraerodd dim byd mawr iawn le, mae dadblygiadau yr wythnos ar y cyfan yn foddhaol. Y peth pwysicaf yw y digwydd- iadau yn Rwsia, ar dir a mor. Rhaid pwys- leisio eto'r ffaith nad yw Germani wedi enill buddugoliaeth ar Rwsia. Golyga buddug- oliaeth ddifaddio byddin y gelyn. Methodd Germani wneuthur byn a. byddin Rwsia. Mae bono mewn bod, ao yn berygi beunydd- iol i fyddin Germani. Nid yw Mackensen a'r Avchdduc Awstriaidd yn gallu gwthio ymlaen fel y disgwylient. Mae gwrthwynebiad y Rwsiaid yn llawer cryfsch nag a dybid ei fod. Yr un modd am fyddinoedd y Gogledd yno gyrwyd y Germaniaid ar ffo gyda cholled drom. Profa hyn tuhwnt i amheuaeth gywirdeb yr hyn a ddywedwyd uchod, sef nad yw Germani eto wedi enill buddugoliaeth yn Rwsia. Gormod, efallai, a fyddai dweyd na I fedr enill, canys y mae prinder cyfarpar priodol yn gosod y Rwsiaid o dan anfantais. Oud ar hyn o bryd mae pob arwyddion yn I dangos mai methu wna Hindenburg yn e! ymgyrch yn erbyn Rwsia. Ac ni all efe I fforddio cilio yn ol, a byddin Rwsia ar ei sodlau tra mae pob miiltir y treiddia efe ymhellach i diriogaetb Rwsia yn ychwanegu at ei anhawsterau. Mae y dadblygiadau yn Mor y Baltic a'r cyffindir yn arwyddocaol iawn. Ceisiodd Germani ymosod ar borthladd mawr Riga o ochr y tir ac o ochr y mor. Methu wnaeth y fyddin methu wnaeth y llynges. Gyrwyd y fyddin ar ffo collwyd rhai o longau rhyfel Germani, a chiliodd y Ileill yn ol. Suddwyd llong arall yn dwyn milwyr Germanaidd i'w glanio ger Riga suddlong Brydeinig a'i suddodd. Yu Mor y Gogledd suddwyd dwy long ryfel Brydeiuig, y naill gan long ryfel Ger- manaidd llawer mwy a chryfach na hi; a'r Hall gan torpedo a daniwyd gan stiddlong Germanaidd. Daeth llongau rhyfel Prydain ar warthaf y llong rhyfel Germanaidd, a chan na allai ddianc, suddwyd hi. Yn Mor Mar- mora mae Hong rhyfel a chludlong rhyfel wedi cael en suddo gan suddlong Brydeinig. Dywedir fod y Goeben a'r Breslau, y ddwy long rhyfel Germanaidd a roddwyd i Twrci, wedi cael eu niweidlo os nad eu soddi. Yn Mor yr Adriatic, difethwyd suddlong Awst- riaidd gan suddlong Eidalaidd. Yn y pethau hyn oil y mae cysur a gobaith gwell. DYDD GWENER, Awst 13. Y SEFYLLFA YN RWSIA. Mae y Maeslywydcl V on Hindenburg, un o brif swyddogion y Germaniaid, yu dyfod i'r amlwg unwaith eto ynglyn a'r symudiadau yn nhaleithau y Baltic, ond nid yw yn eglur bet], y mae yn geisio, gan fod y Germaniaid yn colli tir yn gyflym o Riga i Ponewesli, tra y saif v Rwsiaid yn gadarn hyd yma yn ffrynt Kovno. Pa fodd bynag, os digwydd i Kovno gwynipo, byddai yn rhaid i'r Rwsiaid wynebu encil- iad tu draw i linelt Brest, ac y mae rhag- ocheliadau wedi eu gwneyd i'r trigolion ymadael o Kovno, Dvinsk, etc., mewn pryd. Mae y Germaniaid wedi enill buddug- oliaeth rhwng Lomza a. Osowile, y rbii ydynt hefyd wedi meddiauu Lukow, haner can' milldir i'r gorllewin o Brest. Hys- bysir o Berlin fod y Rwsiaid wedi ffoi o Ifle rhwng Parczew a'r afon Bug, ar ol amddiffyniad penderfynol. Y GERMANIAID A BWLGARIA. } Rhoddir pob dyfais ar waith gan A Germaniaid i geisio cael gan yr awdur- dodau Bwlgaraidd barhau yn anmhleidiol, a chynygir gwobrau hael iddynt. Ond y 1 maent. wedi gwneyd camgymeriad dybry l ynglyn â. hyn eto, gan y gwyr y Prif Wein- i n I tl idog Bwlgaraidd pwy i ymddiried ynddynt. j Dywed efe fod y Bwlgariaid yn awyddus a pharod i ymladd o blaid y Cynghreiriaid i os derbyniant sicrwydd v dyclnvelir Mace 1 donia Serbaidd, gyda'i 1,500,000 o drigol- < ion Bwlgaraidd, iddynt hwy. Nid oes gan ] neb vmddiriedaet.h yn y Kaiser a'i addew- ( Idion, gan mai ci ddull ef yw addaw yr hyn nad oes ganddo unrhyw hawl iddo. 1 SUDDIAD RHYFEL-LONG BRYD- EINIG. Tra yr oedd y rhyfel-long lndia" yn gwylio yn Mor y Gogledd ar yr Sfed cyfisol, vmosodwyd arni gan torjicdo Germanaidd, a suddodd yn fuan. Llwyddwyd i achub bywydau 22 o swyddogion a 119 o'r dwv- law. -Yr oedd vn llong gadarn o 7940 o dunelli, a, phwrcaswyd hi gan Gwmni y P. and 0., gan ei throi yn llong ryfel. Dvnvedir fod Italiad o'r enw Gurini wedi dyfeisio peiriant a wna torpedoes yn ddi- effaith. Os yw hyn yn wir, bvdd yn gaffaeliad gwei-thfawr, ga-n fod vii hen n zn bryd rhoddi terfyn ar yr vnio-odiadau Ilofruddiog hyn. > YMLADD YN ARGONNE. Hysbysir fod amryw ymogcdadan gyda. megnelau, tiin-belenau, a drylliau vii cael eu eario ymlaen yn yr Argon ne, ond hvd yma mae yGermaniaid wedi cael v g-waethaf o'r ornest. Ymosodwyd ddwy waith gan y Germaniaid ar ffosydd y Cynghreiriaid nos Iau yn Marie Therese a Fontaine-aux- Chai-iiies, ond gorfodwyd hwy i encilio. Mae ymosodiadau wedi eu gwneyd hefyd yn Souchez a Neuville, tra yr otvld saethu dibaid gyda magnelau yn nghymydogaeth- au Woevre. Tan-belenwyd, Roan E'Etape gan y Germaniaid, a Haddwvd [M-dwar o ddynion, tra y cJwyfwyd saith o ferched a phlant. YMGYRCH YR ITALTAID. Newyddion o Rhufain a fynegant fod yr Italiaid yn dal yn dda yr ymosodiadau mynych a wneir arnynt gan In oedd 0 Awstriaid, ond nxethiant holiol yw su hymdrechion i wneyd i'r Italiaid "symud o u safleoedd. 0 bob cyfeiriad ceir new- yddion calonogol am ddewrde-r yr Italiaid, y rhai ydynt yn benderfynol o enill a disg-wylir yn ddyddiol glywed eu bod wedi enill buddugoliaethau pwysig. GWNEUTHURIAD CAD-DDARPAR- IADAU. Oddiwrth adroddiad sydd wedi ei wneyd gan Mr. Lloyd George, ymddeiigys fod y gwaith o wneyd cad-ddarpariadau yn v wlad hon yn myned ymlaen vn Iliv-ydd- aanug iawn, aa n% fydd prinder mwy. Ya nglyn a hyn, mae 345 () weithfevdd wrthi ddydd a nos yn gweithio dros v LIN-wcdr- y aoth, ac y mae ychwaneg- yn cael eu llooi bob dydd. c DYDD SADWRN. LLWYDDIAXT Y RWSIAID. Derbyniwyd newyddion calonogol iawm 0 Rwsia heddyw, yn enwedig ynglyn a'r ymgyrch yn y gogleddbarfch, He y mae y Gennamaid wedi dechreu \nnooodi^ in newydd yn nghyfeiriad Petrograd. Geillaw Mitan mae y gelyn wedi "'1 anfon ar draws yr afon Aa, a rhwng Jaoob- sfcadt a Wilkomig mae y Rwsiaid yn par- hau i ad enill tir a gollwyd. Mae yr ym- osodiadau ffyrnig ar Kovno wedi eu Jiat-l am dymor o leiaf. Nid oes amheuaeth nad yw Hindenburg wedi derbyn colledion aruthrol yn yr vmosodiad bn*sioo- ar vr amddiffynfa, ac v mae v posiWnvvdd I lwyddiant buan gyda'r fath gelsiadau yn nodus wedi ex atal gan benderfvniad di- ysgog y Rwsiaid. Hawlia y Germaniaid, er owaetliaf vr adgyfnert.hion mawrion a ddygwyd i'r Narew, fod cynydd wedi ei wneyd gan- ddynt, ond nid oes ganddynt ddim I attegu y gosodiad hwn oddigerth hawlio iddynt gymeryd lluaws o gai-charoiioii-900 gau un fyddin, a 6500 gan un arall. Dengys yr adroddiad diweddaf o Petrograd fod y Rwsiaid wedi bod yn alluog i ddechreu ail ymoeodiad nerthol. I'r gorllewin o Bref=t, llwyddodd y Ger- maniaid i fecldianu Sielke," ao y maent wedi ymdeithio o fewn 40 milldir i'r am- ddiffynfa. Distaw yw yr awdurdodau vn Berlin ynglyn a symudiadau Mackenzen, y rhai tu mor aflwyddianus ddydd Mercher fel y dywedir fod tomenau mawrion o oyrff Germanaidd ar bob Haw. Y TYWYSOG CORONOG. Er fod Tywysog Coronog Germani wrthi yn ddyfal y naill ddydd ar ol y Hall yn cario allan ymosodiadau yn Ffrainc mae pob dyfais o'i eiddo wedi methu, a chan fod y Ffrancod wedi cryfhau *-u llinelliu drwy adgyfiierthion sylweddol, datgenir )iad oes gan y Tywysog y gobaith lleiaf o I t, ZD allu tori drwy y llinellau. PENDERFYNIAD DI-ILDIO Y FFRANCOD. Ymladawn nes y cyrhaeddwn i Berlin pe cymorai" ddwy neu ddeng mlynedd i wneyd hyny." Dyna yr ysbryd a fodola )Tll Ffrainc ar hyn o bryd. Pe caria y Glehnnaniaid allan eu bygythiad i geisio :ori drwy linellau y Cynghreiriaid er cyr- iedd y Sianel neu Paris, yn awr wedi ;ddynt feddianu Warsaw, cymer y lladdfa \vyaf ofnadwy a welodd y byd erioed le 1 chyferfydd y Kaiser a'i Waterloo. Dyna itW barn pob swyddog, a datganant mai eu lofn penaf yw na fydd i'r Germaniaid ,Tario allaii eu bygythiad. Os gwnant lyny, ni wnant ond cliwareu i ddwylaw v Cynghreiriaid dechreuad y diwedd fydd ccti-, wedi ei dynghedu i fod yn fetliiani. n IVedi eu gwanhau gan eu colledion enfawr,